| Rumia | |||||
|
|||||
| Województwo | pomorskie | ||||
| Powiat | wejherowski | ||||
| Gmina • rodzaj |
Rumia miejska |
||||
| Prawa miejskie | 1954 | ||||
| Burmistrz | Elżbieta Jolanta Rogala-Kończak | ||||
| Powierzchnia | 32,86 km² | ||||
| Ludność (30.06.2009) • liczba • gęstość • aglomeracja |
45 381 (wg GUS) ▲ 1488,7 os./km² 112 095 (Małe Trójmiasto Kaszubskie) 1 100 000 (Aglomeracja gdańska) |
||||
| Strefa numeracyjna |
58 | ||||
| Kod pocztowy | 84-230 do 84-234 | ||||
| Tablice rejestracyjne | GWE | ||||
Położenie na mapie Polski  Rumia
|
|||||
| Współrzędne: | |||||
| TERC (TERYT) |
2215021 | ||||
| SIMC | 0934694 | ||||
| Miasta partnerskie |  Polska, Dęblin Francja, Le Creusot Szwecja, gmina Hultsfred |
||||
|
Urząd miejski
ul. Sobieskiego 784-230 Rumia |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Rumia (kaszb.: Rëmiô, niem.: Rahmel) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim nad Zagórską Strugą; stanowi zaplecze mieszkaniowe dla Gdyni. Z miastami Wejherowem i Redą tworzy zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.
Według danych z 30 czerwca 2009, miasto miało 45 381 mieszkańców[1]. Jest największym miastem niebędącym siedzibą powiatu w Polsce.
edytuj Struktura powierzchni
Według danych z 2002[2], Rumia ma obszar 32,86 km², w tym:
- użytki rolne: 26%
- użytki leśne: 44%
Miasto stanowi 2,56% powierzchni powiatu.
Sąsiednie gminy: miasto Gdynia, gmina Kosakowo, gmina Puck, miasto Reda, gmina Wejherowo, miasto Wejherowo
edytuj Historia
- VI-IV wiek p.n.e. - osada (wykopaliska) pochodząca z wczesnej epoki żelaza
- 1215 – pierwsza wzmianka. Dokument, w którym książę pomorski Świętopełk nadaje tutejsze ziemie opactwu cystersów z Oliwy Pozostaje w ich posiadaniu do 1772
- 1870 – doprowadzenie kolei
- 10 lutego 1920 - wkroczenie Wojska Polskiego
- 1939 – w walkach obronnych ginie 2 tys. żołnierzy polskich
- 1939-1945 - niemiecka okupacja Rumi
- 13-27 marca 1945 – niemiecka obrona góry Markowca
- 1945 – w walkach wyzwoleńczych ginie 4,5 tys. żołnierzy polskich i radzieckich
- 1954 – prawa miejskie – powstało z połączenia wsi: Rumia, Zagórze, Biała Rzeka, Szmelta i Janowo
- 2001, 1 styczeń – przyłączenie do miasta wsi Kazimierz z gminy Kosakowo[3] (decyzja cofnięta kilka miesięcy później)
- 2004 – obchody pięćdziesięciolecia Rumi
edytuj Epizod lotniczy
Początkowo Rumia stanowiła zaplecze dla samolotów Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku. Była to też pierwsza siedziba Aeroklubu Gdańskiego. W 1935 w Rumi, na przedłużeniu ul. Żwirki i Wigury uruchomiono cywilny port lotniczy dla Gdyni, sukcesywnie go rozbudowując. Po wybudowaniu budynku dworca w 1936 (o kubaturze około 12.000 m³), obsługiwano połączenia z Warszawą, w początkowym okresie przez Gdańsk, od 1939 z Kopenhagą i Wenecją. Utrzymywano też połączenie z Gdańskiem samolotami Fokker F-VII/1M (20 min., w cenie 6,- zł). Przed wybuchem wojny lotnisko dysponowało dwoma drogami startowymi o nawierzchni darniowej (o dług. około 1300 m każda) oraz dwoma hangarami konstrukcji łukowej (o wymiarach 40x50,6 m). Lotniskiem zapasowym było lądowisko w majątku Nowe Obłuże, inne źródła określają to same miejsce Babim Dołem (obecnie Gdynia-Babie Doły lub Gdynia-Oksywie.). Na lotnisku montowano też sprowadzane z USA dla PLL LOT samoloty typu Lockheed L-10A "Electra" oraz L-14H "Super Electra", również dla jugosłowiańskich linii lotniczych "Aeroput" i rumuńskich "Lares". W czasie okupacji niemieckiej tę działalność kontynuowano produkując i montując w Rumi-Zagórzu (po 1945 na terenie zajmowanym przez Rumskie Zakłady Garbarskie, budowanej obecnie Galerii Rumia) i Gdyni dla niemieckiej Luftwaffe myśliwce typu Focke-Wulf Fw 190, bombowce Heinkel He 111 oraz Junkers Ju 288. Na lotnisku stacjonowała też Szkoła Strzelców Pokładowych (Bordschützenschule) Luftwaffe. W marcu 1945 w wyniku niemieckich działań minerskich lotnisko zostało zniszczone i uległo tym samym likwidacji. Na jego miejscu powstało osiedle domów jednorodzinnych.
edytuj Dzielnice Rumi
edytuj Osiedla
- Osiedle Rajskie w Starej Rumi
- Osiedle Rumia Park w Białej Rzece
- Osiedle "Kolejowe" w Janowie wybudowane w 1934 przez Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Mieszkań dla Pracowników Kolejowych dla urzędników PKP. Złożone było z 34 bliźniaków położonych przy ul. Kolejowej, ul.Obrońców Westerplatte oraz ul. Dokerów. Osiedle prężnie rozbudowywało się również w czasie okupacji.
- Osiedle Podgórne na Zagórzu
- Osiedle Królewskie
- Osiedle "Osada Kazimierza" w Starej Rumi
- Osiedle "Morelowe" w Starej Rumi
edytuj Zabytki
Zabytkami prawnie chronionymi są:[4]
- cmentarz rzym.-kat. (nieczynny), ul. Kościelna 19, 1538 / 2 poł. XIX,
- ruina kościoła Świętego Krzyża..
edytuj Gospodarka
Według danych z 2005[2], dochód gminy na mieszkańca wynosił 1658,25 zł.
Struktura demograficzna mieszkańców Rumi wg danych z 31 grudnia 2007:[1]
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 44796 | 100 | 22966 | 51,27 | 21830 | 48,73 |
| wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) | 9061 | 20,23 | 4356 | 9,72 | 4705 | 10,5 |
| wiek produkcyjny (18–65 lat) | 29934 | 66,82 | 14773 | 32,98 | 15161 | 33,84 |
| wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) | 5801 | 12,95 | 3837 | 8,57 | 1964 | 4,38 |
W Rumi znajdują sklepy i minimarkety typu dyskont lub delikates, a także jeden hipermarket. W listopadzie 2009 nastąpiło natomiast otwarcie pierwszej na terenie Rumi galerii handlowej Galeria Rumia.
edytuj Komunikacja
Komunikacja miejska obsługiwana przez MZK Wejherowo (jedna linia) i ZKM Gdynia (3 linie pośpieszne, 5 zwykłych i jedna nocna), zapewnia połączenia wewnątrz miasta i do miejscowości ościennych. Transport wewnątrz aglomeracji zapewnia SKM w Trójmieście z kursami co 7 minut w godzinach szczytu. W mieście znajduje się stacja kolejowa Rumia oraz przystanek SKM Rumia Janowo.
Komunikacja drogowa to przede wszystkim droga krajowa nr 6 (ciąg ulic Morska-Sobieskiego-Grunwaldzka-Gdańska). W odległości 30 km znajduje się Port lotniczy Gdańsk-Rębiechowo z połączeniami do większości państw europejskich; planowany jest również Port lotniczy Gdynia-Kosakowo, zlokalizowany na dawnym lotnisku wojskowym w sąsiedniej gminie.
Połączenia promowe ze Skandynawią są realizowane codziennie z położonego 5 km od miasta Gdyńskiego Terminalu Promowego.
edytuj Media
- Radio Kaszëbë
- Goniec Rumski - dodatek do "Polski - Dziennika Bałtyckiego"
- Moja-Rumia.pl
- Rumia.MTK.pl
edytuj Oświata
Szkoły podstawowe:
- Szkoła Podstawowa nr 1 im.Józefa Wybickiego
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Aleksandra Majkowskiego
- Szkoła Podstawowa nr 9 im. Kapitana żeglugi wielkiej Karola Olgierda Borchardta
- Szkoła Podstawowa nr 10
- Podstawowa Ekologiczna Szkoła Społeczna
- Publiczna Szkoła Podstawowa Sióstr Salezjanek im. Świętej Rodziny w Rumi
Gimnazja:
- Gimnazjum nr 1 im. ks. Stanisława Ormińskiego w Rumi
- Gimnazjum nr 2 im. Janusza Korczaka
- Gimnazjum nr 4 im. Karola Wojtyły
- Salezjańskie Gimnazjum w Rumi
- Ekologiczne Gimnazjum Społeczne
Szkoły średnie:
- II Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Teodora Konrada Korzeniowskiego
- Salezjańskie Liceum Ogólnokształcące
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1
- I Liceum Ogólnokształcące im. Książąt Pomorskich
- Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Hipolita Roszczynialskiego
- Liceum Profilowane
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa
Domy zakonne:
- Dom zakonny Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego
- Domy zakonne Księży Salezjanów i Sióstr Jedność
edytuj Sport
- EC Wybrzeże TPS Rumia – siatkówka kobiet
- "Siódemka" Rumia – Bieg na Orientację BnO
- Rugby Club Arka Rumia
- Orkan Rumia – piłka nożna mężczyzn
- OKS Janowo – piłka nożna mężczyzn
- R.F.T.R. (Rumski Freeridowy Team rowerowy) klub kolarstwa ekstremalnego
edytuj Życie religijne
Miasto posiada 5 parafii, które wchodzą w skład dekanatu Reda:
- Parafia pw. Bł. Edmunda Bojanowskiego i Antoniego Padewskiego przy ulicy Fredry 24. Trwa rozbudowa świątyni.
- Parafia pw. Św. Jana z Kęt przy ulicy Stoczniowców 23.
- Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych przy ulicy Dąbrowskiego 26.
- Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przy ulicy Kościelnej 20.
- Parafia pw. Św. Józefa i Św. Judy Tadeusza przy ulicy Podgórnej 1.
edytuj Administracja
Rumia jest gminą miejską. W tutejszej radzie miasta zasiada 21 radnych. Miasto jest członkiem następujących organizacji: Związek Miast Polskich, Komunalny Związek Gmin "Dolina Redy i Chylonki", Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej oraz Stowarzyszenie Turystyczne "Ziemia Wejherowska".
edytuj Zarządzający Rumią
- 1920-1933 Izydor Wysiecki, wójt
- 1933-1934 Hilary Jarzębiński, wójt
- 1934-1939 Hipolit Roszczynialski, wójt
- 1939-1943 Max Hils, komisarz urzędowy
- 1943-1945 Paul Hoering, komisarz urzędowy
- 1945 Feliks Sobecki, wójt
- 1945-1946 Wojciech Marczyński, wójt
- 1946-1947 Klemens Literski, wójt
- 1947-1950 Marian Dudzik, wójt
- 1950 Leon Kulling, przewodniczący Prezydium GRN
- 1950-1952 Władysław Lessnau, przewodniczący Prezydium GRN
- 1952-1954 Roman Paszki, przewodniczący Prezydium GRN
- 1954-1962 Jan Kłosiński, przewodniczący Prezydium MRN
- 1962-1965 Antoni Zalewski, przewodniczący Prezydium MRN
- 1965-1968 Wojciech Elke, przewodniczący Prezydium MRN
- 1968-1975 Jerzy Kijak, przewodniczący Prezydium MRN, od 1973 naczelnik
- 1975-1982 Apolinary Bitner, naczelnik
- 1982-1987 Zdzisław Kończyński, naczelnik
- 1987-1990 Seweryn Czoska, naczelnik
- 1990-1992 Tadeusz Wolski, burmistrz
- 1992-2002 Jan Klawiter, burmistrz
- 2002 – Elżbieta Rogala-Kończak, burmistrz
edytuj Honorowi obywatele miasta
- Robert Korzeniowski
- Gunnar Legnegard
- Teresa Kulig-Viklund
- Edmund Wittbrodt
- Zygmunt Malczewski
- Katarzyna (Joanna) Kurowska – aktorka
- Henryk Skorowski
edytuj Imię "Rumia" nosiły lub noszą
- Drobnicowiec Polskich Linii Oceanicznych typu B-53/34 zbudowany w 1956 w Gdyni
- Jacht szkolny Marynarki Wojennej RP typu Delphia 40 zbudowany w 2008 w Gdyni
edytuj Rumianie
- Erika Steinbach – urodzona w 1943, przewodnicząca niemieckiego "Związku Wypędzonych"
- Edmund Wittbrodt – minister Edukacji Narodowej w rządzie Jerzego Buzka
- Joanna Kurowska – aktorka
- ppłk Adam Hodysz – b. funkcjonariusz SB, aresztowany i skazany na więzienie za pomaganie Solidarności
- Piotr Czerski – pisarz
- ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski – autorytet w dziedzinie socjologii, politologii i katolickiej nauki społecznej
- ks. prof. Stanisław Ormiński - salezjanin, muzyk, dyrygent i kompozytor, autor melodii Apelu Jasnogórskiego, patron Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Religijnej im. Ks. Stanisława Ormińskiego
- Anna Jamróz - Miss Polski 2009, Miss World 2009- 10 miejsce
edytuj Współpraca
edytuj Miasta siostrzane (zaprzyjaźnione)
edytuj Miasta stowarzyszone
- Reda (w ramach Małego Trójmiasta Kaszubskiego)
- Wejherowo (w ramach Małego Trójmiasta Kaszubskiego)
edytuj Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bank Danych Regionalnych Głównego Urzędu Statystycznego
- ↑ 2,0 2,1 Informator REGIOsetu
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 117, poz. 1230)
- ↑ Rejestr Zabytków KOBiDZ (dostęp: 04-01-2009)
edytuj Bibliografia
- Haszczyński Jerzy, Adamowicz Piotr: W poszukiwaniu Heimatu szefowej wypędzonych, Rzeczpospolita z 9 czerwca 2000, [1]
- Hinc, Ryszard: Port lotniczy w Rumi, Gazeta Rumska nr 6/07 (16) z 13 września 2007, [2]
- Mikulski, Mieczysław: Port Lotniczy Gdynia-Rumia, [w:] Polski transport lotniczy 1918-1978, WKiŁ Warszawa 1980, s. 109
- Sadłowski, Andrzej: Rumskie lotnisko
edytuj Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||||||