Reda (miasto).html

dolar amerykański(USD): 2,8083



Reda
Herb Redy Flaga Redy
Województwo	pomorskie
Powiat	wejherowski
Gmina • rodzaj	Reda miejska
Założono	XIV wiek
Prawa miejskie	1 stycznia 1967
Burmistrz	Krzysztof Krzemiński
Powierzchnia	34,96 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość • aglomeracja	19 835[1]▲ 670,8 os./km² 112 095 (Małe Trójmiasto Kaszubskie)
Strefa numeracyjna	58
Kod pocztowy	84-240
Tablice rejestracyjne	GWE
Położenie na mapie Polski Reda
54°37'N 18°21'E / 54.617, 18.35Współrzędne: 54°37'N 18°21'E / 54.617, 18.35
TERC (TERYT)	2215011
SIMC	0934659
Miasta partnerskie	Lubliniec, Łowicz, Rejon Wileński, Waldbronn[2]
Urząd miejski ul. Pucka 9 84-240 Reda
Strona internetowa miasta

Reda (kaszb. Réda, niem. Rheda) – miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, położone w Pradolinie Redy-Łeby nad rzeką Redą. Należy do aglomeracji gdańskiej. Tworzy też zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim.

Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 19 835 mieszkańców^[1].

edytuj Położenie

Reda znajduje się w północnej części województwa pomorskiego, we wschodniej części powiatu wejherowskiego. Położona jest w Pradolinie Redy-Łeby nad rzeką Redą.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego. Należy do aglomeracji gdańskiej. Tworzy też zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim.

Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia Redy wynosi 34,96 km²^{potrzebne źródło}. Miasto stanowi 2,27% powierzchni powiatu.

Z dniem 1 stycznia 2010 do miasta została przyłączona część obszaru Moście Błota, o powierzchni 539,48 ha^[3].

Reda graniczy z gminą Puck, gminą Wejherowo oraz miastami Rumią i Wejherowo.

Cztery dawne miejscowości będące obecnie częściami miasta^[4]: Ciechocino, Moście Błota, Pieleszewo, Rekowo Dolne.

edytuj Osiedla na terenie Redy

• Centrum
• Betlejem
• Ciechocino
• Marianowo
• Pieleszewo
• Rekowo Dolne
• Przy Młynie
• Moście Błota

edytuj Warunki naturalne

Panorama miasta

Według danych z 2006 roku w mieście 8,76 km² (29,75%) obejmują użytki rolne, a 15,45 km² (52,46%) stanowią lasy^[5].

W Redzie znajduje się las będący częścią chronionego Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, park miejski oraz aleja lipowa z rosnącymi po obu jej stronach będącymi pod ochroną starymi lipami.

edytuj Historia

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

• 1357 - wymienienie w kontrakcie lokalizacyjnym Grężlewa - osady istniejącej na prawie chełmińskim na obecnym obszarze Redy
• 1358 - wystąpienie osady pod nazwą Granslaw
• 1398 - zmiana nazwy Granslaw na Granissow lub Granslow
• 1400 - otrzymanie przez osadę nazwy Redau
• 1433 - zmiana nazwy Redau na Redę
• 1500 - otrzymanie przez wieś na stałe nazwy Reda od nazwy rzeki, nad którą jest położona
• 1627-1628 - zarekwirowanie chłopskiego dobytku z wsi Reda, Ciechocino i Pieleszewo przez oddziały płk. Jana Lanckorońskiego
• 1635 - przekazanie przywileju wsi sołtysowi Redy Szymonowi Borschowi przez króla Władysława IV
• 1656-1660 - obrabowanie i wyniszczenie wsi podczas potopu szwedzkiego
• 1767 - wydanie wilkierza dla starostwa puckiego przez starostę Ignacego Przebendowskiego
• 1772 - wejście Redy pod panowanie monarchii pruskiej w wyniku I rozbioru Polski
• 1870 - przeprowadzenie przez wieś linii kolejowej
• 1891 - podpisanie ustawy pruskiej dotyczącej ustroju samorządowego na terenach Redy
• 1903 - zakończenie budowy kościoła parafialnego Wniebowzięcia NMP
• 1908 - założenie spółki prywatnej, która uruchamia w Redzie cegielnię produkującą cegłę silikatową
• 1920 - 10 lutego wkroczenie do Redy wojska polskiego Frontu Pomorskiego; przejście administracji samorządowej w ręce Polaków
• 1923 - (październik) kolejna fala strajków obejmująca okoliczne zakłady drzewne m.in. w Redzie
• 1934-1935 - modernizacja trasy przelotowej Gdańsk – Koszalin o nawierzchni tłuczniowej, włącznie z ułożeniem nawierzchni bitumicznej na odcinku Rumia – Lębork
• 1939 - 9 września zajęcie Redy przez Niemców
• 1945 - 12 marca wyzwolenie Redy
• 1949 - zakończenie budowy toru kolejowego z Chyloni do Redy
• 1955 - 1 stycznia powołanie w Redzie Gromadzkiej Rady Narodowej obejmującej swoim zasięgiem działania oprócz Redy: Ciechocino, Pieleszewo i Państwowe Gospodarstwo Rolne Kąpino; przewodniczącym Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej zostaje Alfons Wesołka
• 1956 - 1 stycznia uzyskanie przez Redę praw osiedlowych; zmiana nazwy Gromadzka Rada Narodowa na Osiedlowa Rada Narodowa
• 1957 - oddanie do użytku drugiego toru między Redą a Wejherowem z przystosowaniem do ruchu pociągów elektrycznych
• 1967 - 1 stycznia uzyskanie przez Redę praw miejskich
• 1969 - koniec pełnienia funkcji przewodniczącego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej przez Alfonsa Wesołkę
• 1972 - oddanie do użytku przystanku kolejowego Reda Pieleszewo
• 1974 - powołanie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Redzie
• 1974-1975 - budowa cmentarza komunalnego; położenie drugiej jezdni od granicy Gdyni do Redy; zbudowanie mostu, skrzyżowania dróg w kierunku Pucka i Wejherowa, wiadukt pod torami kolejowymi i dwóch jezdni do Wejherowa
• 1995 - 19 sierpnia uchwała Rady Miejskiej o ogłoszeniu konkursu na herb i flagę miasta
• 1996 - 19 sierpnia przyjęcie jako obowiązujący wzór herbu i flagi miasta Redy
• 2010 - 1 stycznia osada Moście Błota została przyłączona w granice administracyjne miasta
• 2010 - rozpoczęcie budowy drogi pomiędzy Rumią a Redą wartego ponad 80 mln zł, w celu odciążenia zakorkowanej drogi krajowej nr 6^[6]
• 2010 - rozpoczęcie budowy największego obiektu sportowo-rekreacyjnego w Polsce o nazwie AquaSfera^[7]

edytuj Demografia

edytuj Zmiana liczby ludności na przekroju lat

Dane od 2000r. wg GUS^[5], według faktycznego miejsca zamieszkania:

• 1768 - 74
• 1869 - 692
• 1872 - 763
• 1924 - 1000
• 1968 - 5400
• 1982 - 6091
• 1991 - 14 000
• 1999 - 17 200
• 2000 - 17 156
• 2001 - 17 388
• 2002 - 17 526
• 2003 - 17 868
• 2004 - 18 111
• 2005 - 18 360
• 2006 - 18 650
• 2007 - 19 062
• 2008 - 19 593
• 2009(czerwiec) - 19 835

edytuj Struktura ludności

Dane z 31 grudnia 2006 wg GUS^[5]:

edytuj Gospodarka

Według danych z 30 czerwca 2009 roku Reda miała 619 mieszkańców bezrobotnych zarejestrowanych powiatowym urzędzie pracy^[8].

Według danych z roku 2005^[9], średni dochód na mieszkańca wynosił 1512,46 zł.

Budżet miasta na rok 2010:^[10]

• Dochody: 47.967.299 PLN
• Wydatki: 61.243.803 PLN

edytuj Turystyka

Kościół

Dworzec w Redzie (peron)

Dworzec w Redzie

Informacji turystycznej w Redzie można zasięgnąć w Miejskiej Bibliotece Publicznej.

Jedynym zabytkiem w mieście jest kościół pw. Wniebowzięcia NMP w stylu neogotyckim, wybudowany w latach 1901–1903^[11].

Obiekty o walorach historycznych w Redzie:

• zespół dworca i osiedla kolejowego z 1875 roku, składający się z dworca kolejowego, budynku dawnej poczty i telegrafu, domów mieszkalnych pracowników kolejowych, budynków technicznych i gospodarczych
• budynki mieszkalne przy ul. Ogrodowej liczące ponad 200 lat
• budynek dawnej oberży Kożyczkowskich sprzed 150 lat
• spichlerz i dom mieszkalny - pozostałość po zakładzie produkcyjnym, założonym jeszcze w 1340 roku
• budynki mieszkalne przy ul. ks. Józefa Poniatowskiego z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku
• zespół dworsko-parkowy przy ul. Parkowej i Gajowej, składający się z dworu i parku z pierwszej połowy XIX wieku
• zespół dworsko-parkowy przy ul. Rzecznej z końca XIX wieku
• cmentarzysko grobów skrzynkowych (badane obecnie przez archeologów)

Atrakcje turystyczne:

• punkt widokowy o wysokości ok. 70 m n.p.m. (ul. Jara) z widokiem na Zatokę Pucką i Mierzeję Helską na który prowadzą 204 stopnie
• Miejska Biblioteka Publiczna przy ul. Hieronima Derdowskiego ze stałą ekspozycją rzeźb w drewnie, obrazów olejnych i wyszywanych oraz utworów poetyckich

edytuj Szlaki turystyczne

edytuj Piesze

Przez Redę lub w jej okolicy przebiegają następujące piesze szlaki turystyczne:

• "Szlak Krawędzią Kępy Puckiej" - trasa liczy 33,2 km i biegnie z Pucka przez Rzucewo, Osłonino, Mrzezino oraz Redę do Wejherowa.
• "Szlak Zagórskiej Strugi" - szlak ma długość 56 km i prowadzi z Wejherowa przez Zbychowo, Rumię oraz rozmaite dzielnice Gdyni do Gdyni Wzgórza św. Maksymiliana.

edytuj Rowerowe

W Redzie nie ma ścieżek rowerowych. Przez miasto przebiega jednak jeden turystyczny szlak rowerowy. Można nim dojechać z jednej strony do Wejherowa, a z drugiej przez Kazimierz do Rumi. Jest on słabo oznakowany, a jego trasę wyznaczają zwykłe uliczki, za miastem szlak biegnie po prowizorycznie ułożonych płytach betonowych lub po prostu po piachu. Orientacyjny przebieg szlaku przez miasto (od strony Wejherowa): ul. 12 Marca, al. Lipowa, ul. Brzozowa, ul. Kazimierska, ul. Mostowa.

edytuj Motoryzacyjne

Przez Redę przebiegają następujące szlaki turystyczne dla turystów zmotoryzowanych:

• "Trasa Morska" - szlak ma długość 57 km i prowadzi z Redy przez Puck, Gnieżdżewo, Swarzewo, Władysławowo, Chałupy, Jastarnię oraz Juratę na Hel.
• "Trasa Kaszubska" - szlak liczy 78 km i biegnie ze wsi Piaśnica Wielka przez Wejherowo, Redę, Osłonino, Rzucewo, Puck, Połczyno, Mechowo i Starzyno do Krokowej.
• "Trasa Nadmorska" - trasa liczy 65 km i zatacza koło z Redy przez Puck, Gnieżdżewo, Rozewie, Jastrzębią Górę, Karwię, Krokową, Starzyno oraz Połczyno z powrotem do Redy^{potrzebne źródło}.

edytuj Wodne

Przez Redę przechodzi jeden kajakowy szlak turystyczny na rzece Redzie na dnie Pradoliny Redy-Łeby. Został wytyczony od wsi Zamostne do ujścia w Zatoce Puckiej.

edytuj Kościoły

W Redzie (dekanat Reda) istnieją następujące parafie rzymskokatolickie i podlegające im obiekty:

• parafia pw. Wniebowzięcia NMP w Redzie - kościół parafialny Wniebowzięcia NMP,
• parafia NMP Nieustającej Pomocy w Redzie - kościół parafialny Matki Bożej Nieustającej Pomocy,
• parafia św. Wojciecha w Redzie - kościół parafialny św. Wojciecha,
• parafia Antoniego Padewskiego w Redzie - kościół parafialny Antoniego Padewskiego,

edytuj Edukacja

 Osobny artykuł: lista szkół w Redzie.

edytuj Administracja

Reda jest gminą miejską. Mieszkańcy miasta wybierają do rady miasta 15 radnych^[12]. Organem wykonawczym miasta jest burmistrz. Redy należy do Komunalnego Związku Gmin "Dolina Redy i Chylonki".

edytuj Zobacz też

• inne znaczenia słowa Reda

Przypisy

edytuj Linki zewnętrzne

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Reda (miasto)

• Reda w serwisie Ziemia Wejherowska
• Dziedzictwo Kulturowe Północnych Kaszub

p • d • e Miasta województwa pomorskiego Miasta powiatowe Bytów • Chojnice • Człuchów • Gdańsk • Gdynia • Kartuzy • Kościerzyna • Kwidzyn • Lębork • Malbork • Nowy Dwór Gdański • Pruszcz Gdański • Puck • Słupsk • Sopot • Starogard Gdański • Sztum • Tczew • Wejherowo Miasta gminne Brusy • Czarna Woda • Czarne • Czersk • Debrzno • Dzierzgoń • Gniew • Hel • Jastarnia • Kępice • Krynica Morska • Łeba • Miastko • Nowy Staw • Pelplin • Prabuty • Reda • Rumia • Skarszewy • Skórcz • Władysławowo • Ustka • Żukowo

p • d • e Powiat wejherowski Miasta Reda • Rumia • Wejherowo Gminy miejskie Reda • Rumia • Wejherowo Gminy wiejskie Choczewo • Gniewino • Linia • Luzino • Łęczyce • Szemud • Wejherowo